Auteur: Marijke Uithol
GZ-psycholoog met expertise in angst, trauma en rouw
Directeur Psychologiepraktijk Marijke Uithol
Leeswijzer: daar waar hij/hem staat, kan ook zij/haar gelezen worden, of een voornaamwoord naar wens.
Veel ouders zijn ermee opgegroeid.
‘Eet je bord leeg.’
‘Nog drie hapjes.’
‘Wat goed dat je alles hebt opgegeten!’
Vaak wordt dit gezegd vanuit liefde. We willen dat onze kinderen genoeg eten, gezond opgroeien en waarderen wat er op tafel staat. Toch zit er een keerzijde aan deze goedbedoelde opmerkingen.
Want wat leert een kind eigenlijk wanneer wij juichen voor een leeg bord en teleurgesteld reageren op een vol bord?
Dan leren we kinderen onbedoeld dat eten een prestatie is.
Dat is zonde. Want eten is geen prestatie. Eten is een basisbehoefte.
Kinderen worden geboren met een natuurlijk kompas
Baby’s stoppen met drinken wanneer ze verzadigd zijn. Peuters eten soms drie boterhammen en de volgende dag nauwelijks één. Hun lichaam weet vaak verrassend goed wat het nodig heeft.
Naarmate kinderen ouder worden, komen daar allerlei invloeden bij. Schooltijden, sociale druk, traktaties, schermen, emoties en opmerkingen van volwassenen.
Wanneer we kinderen voortdurend stimuleren om méér te eten dan ze zelf aangeven nodig te hebben, leren ze steeds minder luisteren naar hun eigen lichaam.
Ze leren luisteren naar ons.
De risico’s van eten als prestatie
Wanneer eten gekoppeld wordt aan complimenten, beloningen of afkeuring, kunnen kinderen onbewust boodschappen ontwikkelen zoals:
- Ik ben pas braaf als mijn bord leeg is.
- Ik moet eten om anderen tevreden te maken.
- Mijn lichaam weet niet goed wat het nodig heeft.
- Ik mag mijn eigen signalen niet vertrouwen.
Voor sommige kinderen blijft dit beperkt. Voor andere kinderen kan dit later bijdragen aan een verstoorde relatie met eten, schuldgevoelens rondom voeding of moeite met het herkennen van honger- en verzadigingssignalen.
Wat werkt dan wel?
Dat betekent niet dat kinderen volledig zelf bepalen wat en wanneer ze eten.
Ouders blijven verantwoordelijk voor structuur, gezonde keuzes en vaste eetmomenten.
Een mooie vuistregel is:
- Ouders bepalen wat er op tafel komt.
- Kinderen bepalen hoeveel ze daarvan eten.
Dat betekent dat je als ouder best mag stimuleren om iets te proeven. Je mag nieuwsgierig zijn. Je mag uitleg geven over gezonde voeding.
Maar probeer de hoeveelheid die een kind eet los te koppelen van waardering.
Wat kun je zeggen?
In plaats van:
- Wat goed dat je bord leeg is!
- Nog even dooreten.
- Kom op, nog een paar hapjes.
Kun je zeggen:
- Luister maar eens naar je buik. Zit je vol?
- Hoe voelt je lichaam nu?
- Dank je wel dat je hebt geproefd.
- Fijn dat je hebt ontdekt wat je lekker vindt.
Zo help je kinderen vertrouwen te ontwikkelen in hun eigen lichaam.
Verbinding boven controle
Kinderen hebben hun hele leven nog om te leren luisteren naar hun lichaam.
Dat lukt het beste wanneer eten geen strijd wordt. Geen onderhandeling. Geen meetlat voor succes.
Aan tafel gaat het uiteindelijk niet alleen over voeding. Het gaat ook over verbinding, veiligheid, gezelligheid en vertrouwen. En misschien is dat wel het belangrijkste ingrediënt van allemaal.
Lieve groet,
Marijke Uithol
Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel? Klik hier om een mail te sturen.
Disclaimer: alle rechten voorbehouden aan de auteur.
© Copyright Psychologiepraktijk Marijke Uithol 2022. Alle rechten voorbehouden. De op deze website afgebeelde gegevens, waaronder begrepen teksten, foto’s, beeldmerken, (handels)namen en logo’s, zijn eigendom van of in licentie bij Psychologiepraktijk Marijke Uithol / De Butskees-methode en worden beschermd door het auteursrecht, merkenrecht en/of enig ander intellectueel eigendomsrecht. De hiervoor genoemde rechten gaan op geen enkele wijze over op (rechts)personen die toegang krijgen tot deze website.
De inhoud van deze website mag alleen worden gebruikt voor persoonlijke doeleinden. Het gebruik voor commerciële doeleinden is niet toegestaan. Het is de gebruiker van de website niet toegestaan de inhoud van de website geheel of gedeeltelijk te reproduceren, over